Ngày 1/2/2026, truyền thông nhà nước Việt Nam đưa tin Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ nhận thêm trách nhiệm mới. Động thái này diễn ra trong bối cảnh sau Đại hội 14, ông Chính không có tên trong Danh sách lãnh đạo Khóa 14.
Tuy nhiên, theo giới quan sát quốc tế về chính trị Việt nam cho rằng, đây chỉ là phần nổi của một tảng băng chìm đầy rẫy những rạn nứt và toan tính hậu Đại hội 14.
Chỉ vài ngày trước đó, vào ngày 28/1, một chi tiết tưởng chừng nhỏ nhặt về hai chiếc túi xách Hermès bạch tạng trị giá hàng chục tỷ đồng của bà Trương Mỹ Lan bị kê biên đã bất ngờ được báo chí nhà nước tung ra.
Việc nhắc lại đại án Vạn Thịnh Phát vào đúng thời điểm nhạy cảm này được cho là một đòn “chiếu tướng” trực diện nhắm vào nhân vật đang được kỳ vọng cho chiếc ghế Thủ tướng Khóa 14, đó là ông Lê Minh Hưng.
Suốt nhiều năm qua, câu hỏi về trách nhiệm của ông Hưng – người đứng đầu Ngân hàng Nhà nước trong thời kỳ Vạn Thịnh Phát thao túng hệ thống ngân hàng vẫn luôn là một tử huyệt chưa có lời giải thỏa đáng.
Công luận không khỏi thắc mắc khi bà Đỗ Thị Nhàn, cựu Cục trưởng thuộc Ngân hàng Nhà nước đã nhận hối lộ 5,2 triệu USD (hơn 120 tỷ đồng) từ bà Lan để che đậy sai phạm. Vậy, tại sao Thống đốc Hưng lại hoàn toàn vô can?
Con số quà tặng khổng lồ của bà Lan bị phơi bày trên mặt báo chính dường như để đánh động dư luận rằng, sự im lặng trong hệ thống Ngân hàng Nhà nước thời điểm đó có thể còn lớn hơn rất nhiều so với những gì đã công bố.
Đối với Tổng Bí thư Tô Lâm, thì trường hợp của Lê Minh Hưng đang trở thành một phép thử nghiệt ngã. Nếu tiếp tục đưa ông Hưng vào chiếc ghế Thủ tướng mà không làm rõ trách nhiệm trong quá khứ, thì cam kết về chống tham nhũng sẽ trở thành rỗng tuếch.
Song việc Lê Minh Hưng nhanh chóng được đưa vào Ban Bí thư Khóa 14 dường như là một nước cờ “rút lui an toàn” cho ông Hưng mà ông Tô Lâm đã tính toán sẵn.
Ở vị trí Ủy viên Bộ Chính trị và thành viên Ban Bí thư, ông Hưng có thể rời cuộc đua vào ghế Thủ tướng nếu “đứt gánh giữa đường”, và sẽ được đưa sang các vị trí khác “thơm tho” không kém.
Nhưng, câu hỏi lớn đặt ra là nếu ông Lê Minh Hưng không giữ cương vị Thủ tướng, thì ai sẽ đủ sức nắm giữ quyền người đứng đầu Cơ quan Hành pháp?
Theo giới thạo tin, đã có các phương án nhân sự được đưa ra, có thể là: Bí thư Trần Lưu Quang sẽ được kéo ra Hà Nội để thay thế. Tuy nhiên, vấn đề ai sẽ lấp chỗ trống tại Thành phố Hồ Chí Minh?
Nếu phương án đưa Nguyễn Thanh Nghị con trai ông Ba Dũng trở lại thì cậu Hai Nghị sẽ phải đối mặt với một “ổ kiến lửa” mà trước đây Phó Bí thư Thường trực Nguyễn Thanh Nghị phải tháo chạy vì năng lực khó có thể trụ vững. Cũng có ý kiến thấy rằng Tổng Bí thư định đưa Bí thư Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc vào các vị trí then chốt này.
Song, phương án Bí thư Ngọc sẽ được đưa vào ghế Thủ tướng sẽ lại làm dấy lên lo ngại về sự độc tôn của Bộ Hưng Yên. Khi người đứng đầu Đảng, và Chủ tịch nước cho đến Thủ tướng đều là người của phe “Nhãn Lồng”.
Sự tập trung quyền lực đồng hương quá mức này không chỉ phá vỡ nguyên tắc cân bằng vùng miền mà còn tạo ra rủi ro về một cơ chế quản trị cục bộ, thiếu tính phản biện.
Việc ông Lê Minh Hưng trượt ghế Thủ tướng có thể là một tin đồn, nhưng sự thật về những vướng mắc trách nhiệm của ông Hưng trong đại án Vạn Thịnh Phát là điều không thể chối bỏ.
Nhưng nếu ông Tô Lâm vẫn cố che đậy những sai phạm cũ của ông Lê Minh Hưng để nhét vào chiếc ghế Thủ tướng theo ý chí cá nhân.
Công luận cho rằng “kỷ nguyên mới” của Tổng Bí thư Tô Lâm không thể được xây dựng trên sự thỏa hiệp và sự mờ ám về lợi ích phe nhóm như hiện nay.
Trà My – Thoibao.de
