Ngay sau khi Đại hội Đảng lần thứ 14 vừa khép lại, việc Tổng Bí thư Tô Lâm lên kế hoạch công du Hoa Kỳ vào tháng 2/2026, đang trở thành tâm điểm chú ý của giới quan sát quốc tế.
Đằng sau những hình ảnh về ông Tô Lâm được truyền thông trong nước mô tả là đang nhận được sự “mong đợi” từ Tổng thống Donald Trump, là một bức tranh đầy áp lực về những toan tính quyền lực cá nhân của người đứng đầu và sinh mệnh kinh tế của Việt nam.
Theo đánh giá từ các hãng tin quốc tế, chuyến đi này không chỉ đơn thuần là một nghi thức ngoại giao, mà thực chất là một cuộc “giải cứu” kinh tế, mang ý nghĩa sống còn đối với ông Tô Lâm nhằm củng cố quyền lực tuyệt đối của trong nội bộ Đảng.
Trong khi báo chí trong nước ca ngợi việc Việt Nam trở thành thành viên sáng lập của „Hội đồng Hòa bình“ đã khẳng định cho vị thế quốc gia, thì giới quan sát lại coi đây là một chiến thuật ngoại giao khôn ngoan và ít rủi ro nhất nhằm làm đẹp lòng chính quyền Trump 2.0.
Với chiếc ghế tại Hội đồng Hòa bình thì đây chính là “tấm vé thông hành” để ông Tô Lâm có cơ hội ngồi lại trực tiếp với Donald Trump nhằm thỏa thuận về vấn đề thặng dư thương mại.
Con số 133,9 tỷ USD thặng dư thương mại, đang trở thành “tử huyệt” đối với nền kinh tế Việt nam, và đã khiến Hà Nội rơi vào tầm ngắm trừng phạt của Washington.
Theo đó, mức thuế 40% đang treo lơ lửng trên đầu hàng hóa vị cáo buộc là “chuyển tải” từ Trung Quốc sang Việt Nam để gắn nhãn giả, nếu không được giải quyết, sẽ khiến kinh tế xuất khẩu của Việt Nam sẽ rơi vào tình trạng tê liệt.
Giới quan sát đã đặt câu hỏi: tại sao ông Tô Lâm lại chọn thời điểm này để trực tiếp ra tay thay vì giao cho các cấp cấp dưới?
Theo giới thạo tin, câu trả lời nằm ở sự thất bại trước đó, khi cựu Bộ trưởng Công thương Nguyễn Hồng Diên đã mất chức khi không đạt được những thỏa hiệp về thuế quan với Mỹ theo yêu cầu.
Một chiến thắng về thuế quan tại Hoa kỳ sẽ là là một bước đi và là bằng chứng nhằm khẳng định năng lực điều hành vượt trội của ông Tô Lâm. Để từ đó củng cố tính chính danh của việc thâu tóm trọn 2 chiếc ghế quyền lực cao nhất ở trong Đảng.
Nếu thành công trong việc giả quyết về áp lực thuế quan, ông Tô Lâm sẽ sở hữu một đòn bẩy chính trị khổng lồ để thúc đẩy kịch bản “nhất thể hóa” hai vị trí Tổng Bí thư và Chủ tịch nước một cách danh chính ngôn thuận.
Theo giới quan sát, vào tháng 9/2024, khi ông lần đầu tiên đến Mỹ với tư cách Tổng Bí thư và Chủ tịch nước, dư luận đã chứng kiến một sự tự tin hiếm thấy của ông ta.
Lần trở lại Mỹ này, với tư cách là người nắm giữ quyền lực tuyệt đối trong Đảng sau Đại hội 14, sẽ củng cố vị thế cho cuộc “mặc cả” với Tổng thống Trump. Qua đó, sẽ khẳng định vị thế và vai trò khi ông Tô Lâm có thể là một lãnh đạo duy nhất có khả năng giải quyết các vấn đề sinh tử của đất nước.
Tuy nhiên, ván bài này không hề dễ dàng khi đối tác là một Tổng thống Donald Trump vốn nổi tiếng với phong cách đàm phán đầy “thực dụng” và khó lường.
Trong khi Washington đang nhìn và nghi ngờ Việt Nam như một “mắt xích” liên kết và có thể bị trừng phạt nếu vẫn tiếp tục hỗ trợ Trung Quốc dán nhãn “xuất xứ” hàng hóa để lách luật thương mại.
Do đó, trong ván cờ này, ông Tô Lâm không chỉ đang đàm phán cho nền kinh tế Việt nam, mà còn đang đàm phán cho chính tương lai chính trị của cá nhân ông trong cấu trúc quyền lực mới tại Việt Nam.
Trong bối cảnh phe quân đội và các nhóm bảo thủ vẫn luôn chờ chực và chỉ trích về xu hướng “thân Mỹ” của người đứng đầu của Đảng, một kết quả đàm phán có lợi về kinh tế sẽ là lá chắn an toàn nhất để ông Tô Lâm bảo vệ chiếc ghế của mình.
Trà My – Thoibao.de
