Ở Việt Nam, mỗi khi một đại án tham nhũng được đưa ra ánh sáng, người ta lại chứng kiến một “kịch bản quen thuộc” đến mức… khó tin. Khi còn đương chức, họ ký duyệt dự án nghìn tỷ, phát biểu trôi chảy, điều hành bộ máy trơn tru. Nhưng khi bước vào phòng xử, bỗng nhiên… trí nhớ mờ dần, nhận thức rối loạn, và rồi—một tờ giấy xuất hiện đúng thời điểm.
Giấy chứng nhận tâm thần.
Câu hỏi không nằm ở việc bệnh có thật hay không, mà ở “thời điểm phát bệnh”. Vì sao căn bệnh ấy không xuất hiện khi họ điều hành quyền lực, mà chỉ bùng phát khi trách nhiệm pháp lý gõ cửa? Phải chăng đây là một “cơ chế tự vệ” kỳ lạ, hay là lỗ hổng khiến công lý bị bẻ cong?
Sự trùng hợp lặp lại nhiều lần khiến dư luận không còn coi đó là cá biệt. Nó trở thành một biểu tượng châm biếm: khi quyền lực kết thúc, “bệnh án” bắt đầu. Và khi bệnh án xuất hiện, trách nhiệm lại trở nên… mơ hồ.
Nếu pháp luật là công bằng, thì mọi người phải bình đẳng trước nó—dù khỏe mạnh hay bệnh tật. Nhưng nếu “giấy tâm thần” có thể quyết định số phận một vụ án, thì câu hỏi lớn hơn được đặt ra: công lý đang được bảo vệ, hay đang bị lợi dụng?
Hạnh Nguyên – Thoibao.de
