Nếu đề xuất thu thập thêm dữ liệu sinh trắc học từ trẻ em từ 6 tuổi trở lên được triển khai, câu hỏi lớn không nằm ở hai chữ “hiện đại”. Mống mắt và giọng nói là những đặc điểm sinh học gắn với mỗi cá nhân trong thời gian rất dài. Khi dữ liệu ấy được thu thập từ lúc một đứa trẻ vừa bước vào tuổi học đường, người ta có quyền hỏi: dữ liệu sẽ được lưu bao lâu, ai được truy cập và cơ chế nào ngăn việc sử dụng vượt quá mục đích ban đầu?
Việc đem mô hình này so sánh trực tiếp với Tân Cương cần thận trọng, bởi bối cảnh, quy mô và mục đích chính sách có thể hoàn toàn khác nhau. Nhưng chính trường hợp Tân Cương cho thấy một bài học không thể bỏ qua: công nghệ sinh trắc học có thể phục vụ quản lý dân cư và an ninh, đồng thời cũng đặt ra những tranh luận gay gắt về quyền riêng tư và giám sát. Vì thế, câu chuyện không đơn giản là “có dữ liệu thì tiện hơn”.
Điều đáng quan tâm nhất là hàng rào bảo vệ dữ liệu. Nếu nhà nước thu thập thông tin sinh học của một người từ nhỏ và tiếp tục cập nhật qua nhiều giai đoạn cuộc đời, thì đó thực chất là một kho dữ liệu có giá trị cực lớn. Ai giám sát người khai thác? Người dân có quyền biết dữ liệu của mình được dùng vào việc gì không? Có cơ chế xóa, sửa hoặc khiếu nại hay không? Hiện đại hóa chỉ đáng hoan nghênh khi đi cùng bảo vệ quyền riêng tư. Bằng không, thứ được xây dựng không chỉ là căn cước số, mà còn có thể là một hồ sơ sinh trắc kéo dài suốt đời.
https://www.facebook.com/share/p/18N1E8uCDh/
