Khi Trump công bố thỏa thuận dầu diesel với Putin, tổng thống Ukraine đã không giấu nổi sự phẫn nộ. Tổng thống Mỹ đáp trả bằng cách đề nghị thay thế Zelenskyy. Kyiv không đồng ý. Và dù vậy, họ vẫn bị sốc.
Chính phủ Ukraine đã bác bỏ lời kêu gọi của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc bầu tổng thống mới. Ngoại trưởng Andriy Sybiha viết trên nền tảng X vào buổi tối rằng ông Zelensky được người dân Ukraine ủng hộ và họ có quyền tự quyết định. „Những tuyên bố từ nước ngoài chỉ xác nhận rằng ông ấy đang hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình. Ông ấy xứng đáng nhận được sự ủng hộ.“ Trong khi đó, Nga tiếp tục nã pháo vào thủ đô Kyiv của Ukraine vào buổi tối. Thị trưởng Vitali Klitschko viết trên nền tảng Telegram rằng đã có tám người bị thương, trong đó có một bé gái 15 tuổi.
Trước đó, Trump đã kêu gọi Ukraine có một tổng thống mới, cho rằng Zelenskyy đã nhiều lần có cơ hội chấm dứt chiến tranh ở Ukraine nhưng đã không làm vậy. „Tôi nghĩ đã đến lúc Ukraine cần một tổng thống mới.“ Người dân Ukraine nên tìm một nhà lãnh đạo mới có thể làm trung gian cho một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, bởi vì bất chấp nhiều cơ hội, Zelenskyy „vì lý do nào đó mà chưa bao giờ làm điều đó.“
Cuộc chiến không phải do Ukraine khởi xướng, mà do Nga, quốc gia đã xâm lược nước láng giềng hơn bốn năm rưỡi trước. Lãnh đạo Điện Kremlin Vladimir Putin đã nhiều lần bác bỏ các đề nghị ngừng bắn vô điều kiện. Các sáng kiến ngoại giao sau đó cũng không mang lại kết quả gì.
Điều này thật bất ngờ ở Kyiv.
Trong khi đó, phóng viên Paul Ronzheimer của báo Bild đưa tin từ Kyiv rằng các cố vấn của Zelenskyy đã bị sốc trước tin tức từ Washington rằng Trump, sau thỏa thuận dầu diesel với Putin, hiện đang yêu cầu một tổng thống mới cho Ukraine. Một cố vấn thân cận của Zelenskyy nói với ông rằng họ biết Ukraine sẽ lại trở thành tâm điểm chú ý trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào tháng 11, Ronzheimer đưa tin trên nền tảng X. Nhưng họ không ngờ điều này lại xảy ra. Mối lo ngại lớn nhất của họ là Trump sẽ thực sự chấm dứt hợp tác tình báo.
Marie-Agnes Strack-Zimmermann, chủ tịch Ủy ban Quốc phòng của Nghị viện châu Âu, viết trên X rằng nếu Trump kêu gọi Zelensky từ chức, ông ta rõ ràng đang đứng về phía kẻ giết người. „Lãnh đạo Ukraine chỉ do người dân Ukraine quyết định trong các cuộc bầu cử tự do, chứ không phải Nhà Trắng và chắc chắn không phải Điện Kremlin“, chính trị gia thuộc đảng FDP này nói thêm.
Ông Zelenskyy cũng nhận được sự ủng hộ từ Anh. Theo văn phòng của Thủ tướng Anh Andy Burnham, ông đã điện đàm với ông Zelenskyy và bày tỏ „sự đoàn kết vững chắc“. Ông Burnham cho biết 24 giờ qua là „khó khăn“ đối với Ukraine, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc „duy trì áp lực lên Nga“. Trong cuộc điện đàm, ông Burnham nói rõ rằng Anh „sẽ siết chặt hơn nữa các biện pháp trừng phạt đối với Nga và thực hiện các biện pháp bổ sung để làm suy yếu cỗ máy chiến tranh của Nga“. Chính phủ Đức và EU cũng bày tỏ những quan điểm tương tự.
Việc thay đổi người đứng đầu nhà nước là không thể do chiến tranh.
Ông Zelensky đã nhiều lần bày tỏ sự sẵn lòng đàm phán trực tiếp với ông Putin, nhưng kiên quyết từ chối lời mời đến Moscow. Hiện tại, việc thay đổi người đứng đầu chính phủ Ukraine là không thể, vì hiến pháp cấm tổ chức bầu cử trong thời chiến.
Ông Trump cũng cáo buộc ông Zelenskyy góp phần gây ra tình trạng thiếu dầu diesel bằng cách tấn công ngành năng lượng của Nga. „Ông ta muốn gây khó khăn cho nông dân và chủ trang trại của chúng ta về nhiên liệu diesel, bởi vì Nga cung cấp một phần lớn nhiên liệu diesel của thế giới“, ông Trump tuyên bố. Thực tế, giá dầu thô và dầu diesel đã tăng vọt do cuộc chiến tranh Iran-Iraq mà Mỹ và Israel phát động hồi tháng Hai năm ngoái.
Sau khi Trump tuyên bố thỏa thuận mua bán dầu diesel với Nga, Zelenskyy đã phản ứng dữ dội. Ông viết trên Telegram: „Cho phép Nga bán các sản phẩm dầu mỏ là một khoản đầu tư vào cuộc chiến (chống lại Ukraine), cuộc chiến này phải chấm dứt chứ không phải kéo dài.“ Trên X, Zelenskyy viết: „Bất kỳ sự nới lỏng trừng phạt nào đối với Nga mà không có một thỏa thuận giảm leo thang rõ ràng và lâu dài với Nga đều là dấu hiệu rõ ràng của sự yếu kém. Điều đó chỉ có lợi cho Nga – và cho phép nước này giết hại thêm nhiều người, kéo dài chiến tranh hơn nữa, thể hiện sự thiếu tôn trọng đối với Mỹ hơn nữa, và gây ra tổn thất và thiệt hại lớn hơn nữa cho thế giới.“
Thu Phương – Thoibao.de ( Tổng hợp )
