Việc công an nhân dân ra tay dẹp nhóm “con ghét bố mẹ” khỏi vùng phủ sóng Facebook ở Việt Nam là một chuyện vừa quen vừa lạ. Quen vì lối hành xử cấm đoán, áp đặt vốn thường được nhắc đến khi người ta nói về một bộ máy quản lý bằng mệnh lệnh. Lạ vì đối tượng lần này, theo mô tả, không phải một tổ chức chính trị hay phong trào phản kháng, mà là một cộng đồng nơi người trẻ bộc bạch những bất mãn trong quan hệ gia đình. Khi tiếng thở dài của con trẻ cũng có thể trở thành đối tượng cần xử lý, câu hỏi không còn đơn giản là ai đúng, ai sai trong một cuộc cãi vã giữa cha mẹ và con cái.
Đằng sau phản xạ muốn kiểm soát ấy có thể là một lối tư duy quen thuộc: bất đồng bị xem là bất tuân, lời phàn nàn bị diễn giải thành vấn đề trật tự, còn sự im lặng được mặc nhiên coi là dấu hiệu của ổn định. Trong logic đó, thay vì tìm hiểu vì sao người trẻ cần một không gian để trút bầu tâm sự, người ta dễ bị cuốn vào câu hỏi làm thế nào để không gian ấy biến mất. Dĩ nhiên, muốn đánh giá chính xác vụ việc vẫn cần biết căn cứ pháp lý, lý do xử lý và những thông tin đã được xác minh. Nhưng chính sự thiếu minh bạch, nếu có, mới là điều đáng bàn.
Một xã hội trưởng thành không được đo bằng số tiếng nói bất mãn bị dập tắt, mà bằng khả năng lắng nghe chúng mà không lập tức xem đó là mối đe dọa. Cha mẹ không thể xây dựng lòng tin bằng cách cấm con cái than phiền; một bộ máy quản lý cũng khó tạo dựng sự đồng thuận bằng cách khiến người dân ngại lên tiếng. Nếu một hội nhóm thực sự vi phạm pháp luật, hãy công khai căn cứ và giải thích rõ ràng. Còn nếu điều khiến người ta khó chịu chỉ là những lời than vãn không vừa tai, thì việc đóng cửa diễn đàn chẳng giải quyết được nguyên nhân nào. Nó chỉ khiến người ta tự hỏi: rốt cuộc, ai đang sợ những lời phàn nàn ấy đến vậy?
https://www.facebook.com/share/p/19kZLYgWW4/
