Tin đồn cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến là cháu ngoại của cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập, một lãnh tụ tiền bối nổi tiếng của Đảng Cộng sản Đông Dương lại nổi lên khi bà Tiến đối mặt với các vụ án.
Đã từ lâu một giai thoại bền bỉ đã lan truyền, rồi từ “một đồn mười, mười đồn trăm”, rồi nghiễm nhiên biến một mối quan hệ không có thật thành một chân lý trong tư duy của số đông người dân.
Sự trùng hợp vô tình về nơi sinh của bà Kim Tiến tại xã Cẩm Hưng, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh, cũng là quê hương của cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập đã trở thành cái cớ để dư luận tự thiết lập một mối liên hệ “huyết thống” thần thánh hóa.
Tuy nhiên, dựa trên các tài liệu lịch sử và hồi ký của các nhà cách mạng lão thành, câu chuyện dòng dõi này hoàn toàn là một sự ngộ nhận và đánh tráo khái niệm hết sức nguy hiểm.
Điều đáng chú ý không chỉ là bản chất sai lệch của tin đồn, mà là cách thức công chúng ở Việt Nam dễ dàng chấp nhận một “giả thuyết” hư cấu để giải thích cho sự thăng tiến của một số quan chức cấp cao.
Sự kiện này đã cho thấy một cơ chế tâm lý xã hội, nơi đa số người dân có xu hướng tìm kiếm các yếu tố “hậu duệ” để lý giải cho sự thăng tiến trong hệ thống chính trị Việt Nam.
Khi đối chiếu với cuốn hồi ký của Giáo sư Trần Văn Giàu, là người từng bị giam chung với cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập trước cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1939 đã chứng minh sự phi lý về mặt lịch sử của lời đồn vô căn cứ này.
Theo đó, cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập và bà vợ Nguyễn Thị Giáo chỉ có một người con gái duy nhất là bà Hà Thị Thúy Hồng, sinh năm 1929. Suốt 2 cuộc kháng chiến, bà Hồng sống ẩn danh tại Sài Gòn, làm nghề dạy học tại trường Chi Lăng và kết hôn với một người đàn ông họ Bùi theo cách mạng.
Gia đình bà Hồng sinh được ba người con gái, tất cả đều sinh trưởng tại miền Nam Việt nam và không tham gia hoạt động chính trị. Đây mới chính là 3 người cháu ngoại thực sự của cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.
Vấn đề nằm ở chỗ, vào năm 1959 khi bà Nguyễn Thị Kim Tiến được sinh ra tại Hà Tĩnh, là khi đất nước đang trong giai đoạn chia đôi, và bà Hà Thị Thúy Hồng vẫn đang sinh sống tại Sài Gòn. Do đó, việc cho rằng bà Tiến là con gái của bà Hồng là điều hoàn toàn bất khả thi.
Điểm đáng nói nằm ở chỗ, dư luận đã thổi phồng một mối quan hệ “bắn mười quả tên lửa cũng không tới” thành mối quan hệ huyết thống trực hệ.
Trên thực tế, mối liên hệ duy nhất mang tính “dây mơ rễ má” chút đỉnh, đó là, ông bác ruột của bà Tiến – ông Nguyễn Đình Cương, cựu Bí thư Huyện ủy Cẩm Xuyên, đã từng kết hôn với em gái ruột của cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.
Nói cách khác, bà Tiến chỉ gọi em gái của ông Hà Huy Tập là bác dâu theo quan hệ hôn nhân, chứ hoàn toàn không mang một giọt máu trực hệ nào của nhà cách mạng tiền bối này.
Giai thoại cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến là cháu ngoại của cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập hoàn toàn không có căn cứ pháp lý hay lịch sử đã bộc lộ sự thiếu minh bạch trong các tin đồn tại Việt Nam.
Câu hỏi đặt ra không chỉ là vì sao một tin đồn vô căn cứ như vậy lại có thể đứng vững suốt một thời gian dài, mà hệ thống truyền thông nhà nước Việt Nam không lên tiếng để cải chính?
Sự im lặng hay mập mờ của hệ thống tuyên giáo ở Việt Nam trước những lời đồn đại hậu duệ hay dòng dõi, sẽ làm suy yếu tính nghiêm minh của một xã hội thượng tôn pháp luật.
Trong bối cảnh đó, công luận thấy rằng liệu các cơ quan quản lý và giới nghiên cứu lịch sử cần chủ động làm sạch các dữ liệu nhân thân một cách công khai và bắt buộc hay không?
Trà My – Thoibao.de
