Nửa thế kỷ trước, một người Hà Nội gốc bước xuống đường Trần Quang Khải và ngỡ ngàng tưởng mình vừa vượt biên giới đến một quốc gia khác. Thật cay đắng và hài hước làm sao khi sự „văn minh, hiện đại“ – thứ mà người ta phải đi nửa vòng trái đất để tìm kiếm – lại từng hiện hữu ngay trong lòng một dải đất hình chữ S. Sài Gòn những năm 1960, qua lời ca tụng muộn màng của hậu thế, thậm chí còn vượt mặt cả Singapore. Một đô thị rực rỡ với kinh tế thị trường sôi động, hàng hóa ngập tràn, giáo dục lễ phép và một nền văn hóa khai phóng, từ nhạc Trịnh đến triết học Phật giáo.
Nhưng cái sự „như ở nước ngoài“ ấy lại là một cái tát đau đớn vào thực tại. Tại sao một tượng đài rực rỡ, một „Hòn ngọc Viễn Đông“ từng khiến người ngoài ngơ ngác, người trong tự hào, lại trở thành một ký ức xCảm xúc một người Hà Nội lần đầu vào Sài Gòn: „Như ở nước ngoài“.a xỉ được bọc trong lớp sương mù của hoài niệm?
Phải chăng sự phát triển vượt thời gian ấy là một „nghịch lý“ khó nuốt trôi, khi người ta buộc phải thừa nhận một quá khứ quá đỗi văn minh của một vùng đất, trong khi thực tại vẫn đang loay hoay tìm lại ánh hào quang cũ? Lời khen ngợi muộn màng hôm nay bỗng chốc trở thành một tấn trò cười châm biếm: chúng ta tự hào về một Sài Gòn dẫn trước thời đại, nhưng lại mất hơn nửa thế kỷ để nhìn lại và thèm khát cái quá khứ từng bị xem là „xa hoa phù phiếm“ ấy. Sự thật lịch sử luôn có cách lên tiếng đầy mỉa mai như vậy đó!










