Hơn 157.000 doanh nghiệp được ghi nhận rút lui khỏi thị trường trong 8 tháng đầu năm 2026 — một con số đủ khiến người ta phải đặt câu hỏi về sức khỏe của môi trường kinh doanh. Nhưng điều gây tranh luận hơn là câu chuyện doanh nghiệp muốn chấm dứt hoạt động, làm thủ tục phá sản mà vẫn có thể đối mặt với những nghĩa vụ khai báo, thông báo và chế tài hành chính. Vậy có phải trong nền kinh tế hiện đại, ngay cả lúc “đóng cửa” cũng phải vượt qua một mê cung thủ tục?
Châm biếm ở chỗ: lúc thành lập, doanh nghiệp được kỳ vọng năng động, sáng tạo, cạnh tranh; đến khi thua lỗ, nợ nần và không thể tiếp tục, câu chuyện lại chuyển thành hàng loạt biểu mẫu, thời hạn và nghĩa vụ phải hoàn thành. Nếu vi phạm quy định, mức phạt có thể trở thành cú đánh cuối cùng vào một doanh nghiệp vốn đã kiệt quệ. Một câu hỏi rất đời thường được đặt ra: khi doanh nghiệp đã không còn khả năng tồn tại, chế tài có thực sự giúp bảo vệ trật tự pháp lý, hay vô tình biến thủ tục rút lui thành thêm một gánh nặng?
Một thị trường khỏe mạnh không chỉ cần cơ chế khuyến khích doanh nghiệp bước vào, mà còn phải có “lối ra” minh bạch, nhanh và hợp lý cho những người thất bại. Kinh doanh có thắng có thua; phá sản không nhất thiết đồng nghĩa với gian lận. Điều đáng bàn là làm sao phân biệt người cố tình vi phạm với người đơn giản là không thể tiếp tục. Nếu muốn thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp, có lẽ bài học quan trọng không phải “vào thì dễ, ra thì khó”, mà là: thất bại đúng luật phải có một con đường hợp pháp để bắt đầu lại.
https://www.facebook.com/share/p/1ArYXHA8P4/
