Một mảnh xương từ bàn tay phải của Đại Công tước Dmitry Donskoy, người qua đời năm 1389, được Giáo hội Chính thống Nga tuyên bố đưa tới Donetsk nhằm “khích lệ tinh thần” binh sĩ. Theo cách kể này, bàn tay từng cầm kiếm tại Kulikovo năm 1380 giờ lại được đặt vào câu chuyện chiến sự thế kỷ XXI. Một vòng cung lịch sử kéo dài hơn 600 năm — từ chiến trận thời trung cổ đến chiến trường hiện đại — và lần này, di hài cũng được khoác lên vai trò biểu tượng.
Điều đáng chú ý là câu chuyện không chỉ dừng ở một nghi lễ tôn giáo. Giáo hội Chính thống Nga từ lâu công khai ủng hộ Tổng thống Vladimir Putin trong cuộc xung đột. Ông Putin cũng đã xem các di hài sau khi quan tài đá của Donskoy được khai quật trong quá trình trùng tu tại Điện Kremlin, gọi đây là một phát hiện “độc đáo và tuyệt vời”. Khi lịch sử, tôn giáo và chiến tranh đứng chung trên một sân khấu, một mảnh xương bỗng trở thành thông điệp chính trị mạnh hơn nhiều so với kích thước thật của nó.
Nhưng một câu hỏi khó vẫn treo lơ lửng: Phải chăng khi hiện tại thiếu những biểu tượng đủ sức thuyết phục, người ta phải mượn cả người đã chết hơn sáu thế kỷ để tiếp thêm tinh thần cho người đang chiến đấu? Dmitry Donskoy thuộc về một thời đại hoàn toàn khác, với những cuộc chiến và hoàn cảnh lịch sử khác biệt. Việc biến di hài thành biểu tượng chiến trường có thể gây ấn tượng mạnh, nhưng cũng cho thấy sức mạnh đáng sợ của việc huy động lịch sử: Người đã khuất không thể lên tiếng, còn câu chuyện về họ có thể được kể lại theo thông điệp mà người sống muốn truyền đi.
https://www.facebook.com/share/p/1Hg4Z9Ksmf/
