Đài Loan và Hồng Kông: Khi sinh viên bước vào tâm bão chính trị

Tối 30/3/2014, giữa biển người ở Đài Bắc, Lâm Phi Phàm xuất hiện như một biểu tượng của phong trào Hoa Hướng Dương. Điều đáng chú ý không chỉ là tuổi trẻ của người diễn thuyết, mà còn là cách anh từ chối chiếc ghế “tổng chỉ huy”: quyền quyết định, theo lập luận ấy, thuộc về người dân. Cuộc chiếm đóng Viện Lập pháp kéo dài 24 ngày, phản đối hiệp định thương mại với Trung Quốc, đã biến một tranh chấp chính sách thành cuộc khủng hoảng chính trị gây chú ý quốc tế.

Vài tháng sau, Hồng Kông chứng kiến một cảnh tượng khác. Ngày 26/9/2014, Joshua Wong, khi ấy mới 17 tuổi, kêu gọi người biểu tình tiến vào Civic Square. Hành động ấy trở thành một trong những điểm bùng phát của phong trào Dù, kéo dài 79 ngày và đòi hỏi một hình thức phổ thông đầu phiếu thực chất hơn trong việc bầu trưởng đặc khu.

Trớ trêu nằm ở chỗ: Hai phong trào đều cho thấy sức mạnh của sinh viên, mạng lưới xã hội và việc chiếm giữ không gian công cộng, nhưng kết quả lại không giống nhau. Nghiên cứu của nhà xã hội học Minh-sho Ho không kể câu chuyện theo kiểu “người hùng đối đầu kẻ phản diện”; ông đặt câu hỏi khó hơn: Vì sao hai xã hội tương đồng về nhiều mặt lại tạo ra hai quỹ đạo phản kháng khác biệt? Câu trả lời nằm ở tổ chức, thời cơ chính trị, cách chính quyền phản ứng và khả năng phối hợp của phong trào. Nói cách khác, lịch sử không đơn giản là chuyện ai đứng trên bục cao hơn—mà là chuyện sau khi tiếng hô vang lên, ai còn đủ sức biến nó thành thay đổi.

https://www.facebook.com/share/p/1DhEePR978/