Điều đáng chú ý trong câu chuyện này không chỉ là một vụ tai nạn hay cách cơ quan chức năng giải thích sự việc, mà là cách phản ứng của người trẻ lại được đặt trong khung “thế lực thù địch kích động”. Nếu một nhóm người trẻ đặt câu hỏi về công lý, minh bạch và trách nhiệm mà lập tức bị quy về một bàn tay đứng sau, thì chẳng khác nào thừa nhận rằng người trẻ không có khả năng tự suy nghĩ và tự phẫn nộ trước điều họ cho là bất công. Một thế hệ lớn lên cùng Internet có thể kiểm chứng hàng chục nguồn thông tin trong vài phút, khó có thể chỉ bằng vài câu cảnh báo mà ngoan ngoãn tin vào một cách giải thích duy nhất.
Trớ trêu hơn, càng nhấn mạnh rằng mọi phản ứng xã hội đều do “kích động”, nhà chức trách càng khiến công chúng đặt câu hỏi: vậy đâu là bằng chứng cho sự kích động, và đâu là tiếng nói tự phát của người dân? Khi một chương trình dành đáng kể thời lượng để nói về những “thế lực” đứng phía sau thay vì chỉ đơn giản công khai dữ kiện, quyết định pháp lý và căn cứ của quyết định ấy, trọng tâm câu chuyện vô tình bị chuyển từ “chuyện gì đã xảy ra?” sang “tại sao người dân lại hỏi?”. Đó là một bài toán truyền thông khá oái oăm.
Một chính quyền muốn xây dựng niềm tin không cần biến mọi câu hỏi thành âm mưu. Cách thuyết phục nhất thường rất đơn giản: công khai dữ kiện, giải thích căn cứ pháp luật và để công chúng tự đánh giá. Còn nếu cứ mỗi lần người trẻ lên tiếng lại xuất hiện một danh sách dài những “thế lực đứng sau”, thì điều được tạo ra có thể không phải là sự cảnh giác, mà là thêm một câu hỏi: tại sao những vấn đề vốn có thể giải thích bằng sự minh bạch lại cần đến cả một câu chuyện về kẻ thù? Trong thời đại số, khoảng trống thông tin thường nguy hiểm hơn chính những câu hỏi mà nó cố né tránh.
https://www.facebook.com/share/p/1Br1uXA9bE/
