Những con số thống kê vừa được Đại biểu Quốc hội Nguyễn Khánh Vũ đưa ra tại nghị trường đã và đang phản ánh một thực trạng đáng lo ngại trong công tác xử lý vi phạm giao thông hiện nay.
Tính đến năm 2024, các kho bãi của Cảnh sát Giao thông TP. Hồ Chí Minh đang lưu giữ tới 35.400 phương tiện, trong khi tại Đà Nẵng cũng ghi nhận 10.909 xe quá hạn tạm giữ nhưng không có người đến nhận.
Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến làn sóng chủ phương tiện “bỏ xe” này nằm ở khoảng cách quá lớn giữa khung xử phạt hiện hành và khả năng tài chính thực tế của người dân.
Đơn cử như lỗi vượt đèn đỏ đối với xe máy hiện đang bị phạt từ 4 đến 6 triệu đồng, tăng vọt so với mức 800 nghìn đến 1 triệu đồng trước đây, trong khi phạt cho ô tô lên tới 18 đến 20 triệu đồng.
Đặt trong bối cảnh thu nhập bình quân của người lao động năm 2025, chỉ đạt 8,4 triệu đồng một tháng, một lần vi phạm bằng xe máy đã ngốn từ một nửa đến 2/3 tháng lương, còn với ô tô là hơn 2 tháng thu nhập.
Theo giới quan sát cho rằng, một khi mức phạt vượt quá khả năng chi trả, quyết định xử phạt sẽ đối mặt với nguy cơ phá sản về tính thực thi.
Người dân sẵn sàng từ bỏ tài sản giá trị thấp thay vì nộp phạt, khiến các kho bãi của công an quá tải và nhà nước chịu thêm chi phí quản lý. Việc đề xuất tiếp tục mở rộng áp dụng mức phạt gấp đôi do đó thiếu đi căn cứ thực tiễn và tính khả thi.
Thậm chí, việc nâng khung xử phạt lên quá cao mà thiếu cơ chế giám sát minh bạch vô tình tạo dư địa cho các hành vi mặc cả, chung chi hay “phạt không biên lai” giữa người vi phạm và lực lượng thực thi công vụ “kiếm bánh mỳ”.
Công luận cho rằng, nghiêm trị vi phạm để bảo đảm an toàn giao thông là mục tiêu tối thượng.
Nhưng ranh giới giữa một chế tài răn đe hiệu quả và một quy định mang tính áp đặt để đẩy người dân vào chỗ tránh né luật pháp, là bài toán mà các nhà làm luật bắt buộc phải xem xét lại.
Hồng Lĩnh – Thoibao.de
